Fobie

Op deze pagina lees je meer over fobieën.

Bij Mindler kun je online met een psycholoog praten. Download onze app om een ​​videogesprek te boeken of lees hieronder meer over onze psychologen.

Mindler kan je helpen met Fobie

Mindler maakt de geestelijke gezondheidszorg toegankelijk voor iedereen. Dit doen wij door videogesprekken aan te bieden met erkende psychologen via onze app.

Benieuwd hoe het werkt?

Ontdek hoe Mindler werktOntdek hoe Mindler werktOntdek hoe Mindler werkt

Wat is fobie?

Een fobie is een overweldigende en irrationele angst voor een object, plaats, situatie, gevoel of dier die lichamelijke of psychische klachten kan veroorzaken. Fobieën zijn prominenter dan angsten en kunnen ook complex zijn, waardoor ieders ervaring ervan uniek is.

Hoewel er dingen in het leven zijn waar we bang voor kunnen zijn en een angstige reactie rechtvaardigen, ontstaan ​​fobieën wanneer de angst van het individu aanzienlijk groter is dan wat de waargenomen dreiging zou moeten veroorzaken. Fobieën kunnen het dagelijkse leven van een persoon behoorlijk beïnvloeden, omdat een fobie hun routine kan veranderen om bepaalde situaties te kunnen vermijden die de angst zouden veroorzaken.

De angst kan toenemen bij contact met de oorzaak van de fobie, en in sommige gevallen kan dit ook leiden tot paniekaanvallen. Het kan nuttig zijn om een ​​fobie te beschouwen zoals veel andere psychische aandoeningen. Mensen met een milde fobie worden niet beïnvloed in hun dagelijks leven, terwijl het mentale welzijn, sociale leven en het dagelijks functioneren van personen met een ernstige fobie juist sterk kan worden beïnvloed.

Fobie is een vorm van angst en kan worden gezien in een spectrum van mild tot ernstig. Het is daarom belangrijk om hulp te zoeken wanneer de persoon met een fobie merkt dat het een nadelige invloed heeft op het geestelijk welzijn, sociaal functioneren of dagelijks leven.

Kenmerken dat een fobie van invloed kan zijn op iemands leven, zijn bijvoorbeeld dat iemand geen dingen (meer) onderneemt die de persoon in kwestie normaal gesproken met veel plezier zou hebben gedaan, of dat er ongunstige coping mechanismen gebruikt worden om met de angst, zoals alcoholgebruik, drugs of zelfbeschadigend gedrag.

Fobie, angst en paniekaanvallen

Vaak kan de reactie op een fobie angst zijn, maar personen met een ernstige fobie kunnen zich angstig voelen, zelfs als ze niet worden blootgesteld aan het specifieke object of de specifieke situatie waarbij de fobie betrokken is. Wat ook angst kan veroorzaken, is de angst om bang te zijn.

Er kunnen gevallen zijn waarin de fobie bijdraagt ​​aan zo’n verhoogde angst dat het leidt tot een paniekaanval. Voor sommigen kan de paniekaanval zelf een traumatische gebeurtenis worden en een fobie voor paniekaanvallen veroorzaken. Dus zodra een persoon zich een beetje angstig begint te voelen, kunnen deze bang worden voor een paniekaanval, wat op zijn beurt de angst verder kan vergroten.

Is het fobie of angst?

Onderscheid maken tussen fobie en gewone angst lijkt misschien moeilijk, maar er zijn manieren om de twee van elkaar te onderscheiden. Een fobie wordt gedefinieerd door een onevenredige reactie van angst en angst voor een object of situatie, terwijl gewone angst een natuurlijke reactie is die ons beschermt tegen schade wanneer we met gevaar worden geconfronteerd. Fobieën worden gekenmerkt door een aanhoudende angst, zelfs als er aanwijzingen zijn dat de angst ongegrond is.

Hoe ontwikkelt een fobie zich?

Fobie kan niet worden toegeschreven aan een enkele oorzakelijke factor. Onderzoek suggereert echter dat een combinatie van genetische en omgevingsfactoren kan bijdragen aan het ontwikkelen van een fobie. Kinderen met een naast familielid dat ernstige angst ervaart, hebben bijvoorbeeld meer kans op het ontwikkelen van een fobie dan kinderen die dat niet hebben ervaren. Traumatische gebeurtenissen zoals verdrinkingsongevallen of ontmoetingen met slangen kunnen ook bijdragen aan het ontwikkelen van fobieën. De traumatische gebeurtenis kan ook niet gevaarlijk zijn, maar kan door het kind als gevaarlijk worden ervaren, wat er op zijn beurt voor kan zorgen dat de persoon soortgelijke gevoelens heeft wanneer deze zich het object of de situatie herinnert die in eerste instantie werd opgeroepen. Dus wanneer iets soortgelijks gebeurt, kan dit ertoe leiden dat de traumatische gevoelens naar boven komen. Een fobie is dus een assimilatie van gevoelens die reflexief worden ontwikkeld wanneer het waargenomen traumatische incident zich herhaalt.

Een ander veel voorkomend kenmerk van fobie is comorbiditeit. Daarom kunnen personen met een slechte geestelijke gezondheid ook fobieën hebben. Fobieën zijn in verband gebracht met angst, depressie, middelenmisbruik, hersenletsel en schizofrenie.

Veel voorkomende soorten fobieën

Volgens de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders worden specifieke fobieën doorgaans onderverdeeld in vijf categorieën. Deze categorieën zijn angsten gerelateerd aan dieren, natuurlijke omgeving, verwonding, situatie of andere soorten die niet passen in de vier bovengenoemde categorieën.

Fobieën gerelateerd aan dieren zijn vaak gecentreerd rond insecten en kunnen cynofobie (angst voor honden), ophidiofobie (angst voor slangen) en arachnofobie (angst voor spinnen) omvatten.

Fobieën gerelateerd aan de natuurlijke omgeving hebben betrekking op weers- en omgevingsgebeurtenissen, dit kunnen astrafobie (angst voor bliksem) of aquafobie (angst voor water) zijn.

Fobieën gerelateerd aan letsel omvatten een angst voor lichamelijk letsel, bloed of medische problemen, zoals injecties, vallen of gebroken botten. Fobieën van het letseltype kunnen dentofobie (angst om naar de tandarts te gaan) of trypanofobie (angst voor injecties) zijn.

Fobieën die verband houden met specifieke situaties kunnen betrekking hebben op vliegen, autorijden of gebruik maken van een lift. Deze kunnen claustrofobie (angst voor afgesloten ruimtes) omvatten.

De laatste categorie omvat alle fobieën die niet in een categorie passen en betreft fobieën zoals stikken, braken of harde geluiden.

Hoe wordt fobie behandeld?

De behandeling kan veranderingen in levensstijl, psycho-educatie, zelfhulpmaterialen en -programma’s, psychologische therapieën en medicatie omvatten.

De meest voorkomende psychologische behandelingen voor fobieën zijn cognitieve gedragstherapie (CGT) en exposure-therapie. Desalniettemin kunnen ook andere therapieën en medicijnen worden gebruikt om fobieën te behandelen. Hoewel het belangrijk kan zijn om de oorzaak van de fobie te begrijpen, richt de reikwijdte van de behandeling zich op elk vermijdingsgedrag dat zich als gevolg van de fobie heeft ontwikkeld. Vermijding heeft de neiging om negatieve gedachten over de angst te versterken, daarom is het belangrijk om te proberen gevreesde objecten of situaties niet te vermijden.

Het doel van de behandeling is dat het individu niet langer wordt beperkt door de fobie en daardoor het geestelijk welzijn en kwaliteit van leven verbetert.

De focus van exposure-therapie is het veranderen van de reactie op de situatie of het object dat de fobie veroorzaakt. Blootstellingstherapie omvat het begrijpen van de gedachten, gevoelens en fysieke symptomen die optreden wanneer iemand wordt blootgesteld aan de route van de fobie en hoe deze de angst kan beheersen. Het proces omvat het geleidelijk blootstellen van het individu aan de specifieke fobie. Als een persoon bijvoorbeeld bang is voor spinnen, kan de therapie beginnen door de persoon te vragen aan spinnen te denken, vervolgens naar foto’s van spinnen te kijken, naar video’s van spinnen te kijken en vervolgens naar spinnen in een omheining te kijken.

Cognitieve gedragstherapie (CGT) omvat blootstelling naast andere manieren om met de fobie om te gaan. CGT kan ook betrekking hebben op het veranderen van de overtuigingen van een persoon over de fobie en richt zich op het begrijpen van iemands gedachten, gevoelens, gedragingen en fysieke sensaties om er niet door overweldigd te worden. CGT stelt het individu ook in staat om de korte- en langetermijngevolgen van hun gedrag te herkennen, omdat het vermijden van een moeilijke situatie of object bijvoorbeeld kan bijdragen aan verlichting op korte termijn, maar kan leiden tot langetermijn veranderingen in iemands routine en slopende fobie.

Andere behandelingen kunnen zelfhulpmaterialen of groepstherapie omvatten, waarbij men zijn of haar ervaring met de fobie kan delen met anderen die mogelijk iets soortgelijks ervaren.

In de meeste gevallen is psychotherapie met exposuretherapie effectief bij de behandeling van fobieën. Toch kan er ook eventueel medicatie worden voorgeschreven om de angst te verminderen.

Andere hulpmiddelen die nuttig kunnen zijn voor de behandeling van fobieën kunnen mindfulness, ontspanningstechnieken en fysieke activiteit zijn. Mindfulness houdt in dat je je aandacht expres op het huidige moment richt, je kunt proberen te oefenen met aandachtig een kopje thee te drinken, focussen op hoe je lichaam zich daarbij voelt, hoe de textuur en warmte van het kopje aanvoelt en de smaak van de thee. Door de aandacht te vestigen op het hier en nu kan men ervaren dat ze zich geen zorgen meer hoeven te maken over de toekomst of het verleden, of zich overweldigd voelen door hun gedachten. Ontspanningstechnieken kunnen verschillende ademhalingsoefeningen en progressieve spierontspanning zijn die ook kunnen helpen bij angst.

Naast de strategieën zijn er nog meer dingen die je ook kunt proberen om te helpen met een fobie. Zoals eindelijk voor jezelf zorgen, voldoende rust krijgen, goed eten en een vorm van beweging krijgen, kan gunstig zijn voor het mentale welzijn en ervoor zorgen dat je je beter voorbereid voelt om situaties het hoofd te bieden die angst kunnen veroorzaken.

Laatste update: 2022.09.06

Auteur: Antigone Lanitis

Beoordeeld door: Marina Moran